HISTORIE VAN RIJDENDE MONUMENTEN ZATERDAG 31 AUGUSTUS

HISTORIE VAN RIJDENDE MONUMENTEN ZATERDAG 31 AUGUSTUS

Bijna is het zover: op 31 augustus gaat de Fraeylema Koetsentocht Slochteren rond half elf van start bij Manege De Woldstreek, Schildwolderdijk 67, 9626 AR Schildwolde. De organisatie berust na 24 jaar nog steeds in handen van drie zeer betrokken heren: Co van Rooijen, Roel de Vries en Dirk de Vries, ondersteund door een groot team van vrijwilligers.

Voorop in de rit gaan vier herauten op het Groninger paard, gevolgd door een fraaie collectie historische koetsen en rijtuigen. De tocht is ca. 23 kilometer lang; onderweg zijn een paar tussenstops, waarbij u de rijtuigen, paarden en oldtimers van dichtbij kunt bewonderen! De route eindigt omstreeks 1600 uur bij de Fraeylemaborg in Slochteren.

Ingrijpende verandering van het straatbeeld

Door de eeuwen heen zijn koetsen veelal gebruikt door de adel; in uitvoering, beschildering en het aantal ingespannen paarden kon je zien hoe hoog de adellijke rangorde was. Op het platteland dienden boerenwagens voor transport van landbouw- en veeteeltproducten, maar ook voor huwelijken, familiebezoeken, doopplechtigheden en vervoer van overledenen. Afhankelijk van de omstandigheden werden de wagens bijpassend versierd. Vaak waren ze uitgerust met fraai houtsnijwerk. Helaas zijn veel historische boerenwagens op de brandstapel beland, toen ruim honderd jaar geleden vrachtwagens en auto’s hun plaats innamen.

Met paard en wagen

Tot de eerste wereldoorlog ging vervoer veelal over de weg met paard en wagen, trein en binnenvaartschip. Gelukkig zijn er nog veel koetsen en rijtuigen in particulier bezit, gerestaureerd en in goede conditie in musea te bewonderen. Een keur daarvan wordt nu opnieuw getoond op Fraeylema Koetsentocht: originele postkoetsen, de boulevardtram van Prins, Duitse en Belgische bierwagens, de prachtig onderhouden brandweerwagen van het Brandweermuseum in Hoogezand-Sappemeer en fraaie boodschappenwagens. Grotere bestellingen en reizigers werden vervoerd met postkoetsen, boulevardtrams, trekschuiten of stoomboten. Op 31 augustus zijn twee authentieke en originele postkoetsen van de partij. De imposante bierwagen van het Duitse Gemünder Bier wordt getrokken door zware, gewillige en zachtaardige trekpaarden. Ondanks hun gewicht en hun forse spiermassa bewegen ze sierlijk. Dit fraaie rijtuig is uitgerust met authentieke eikenhouten biervaten; de tuigage is origineel en de koetsiers dragen originele kleding. Met volle vaten kan een flinke bierwagen wel 4500 kilo vervoeren. Zoveel massa netjes door smalle straten dirigeren, vraagt heel wat stuurmanskunst! Bierwagens werden al vanaf de Middeleeuwen ingezet om cafés en slijterijen te bevoorraden: de koppeling tussen het gouden gerstenat en paardenkracht is al eeuwenoud. Tot aan de Tweede Wereldoorlog waren ze nog zichtbaar in het straatbeeld, nu alleen nog bij speciale gelegenheden, zoals klassieke rijtuigentochten. Ook bier heeft een historisch karakter. Het is het oudst bekende alcoholhoudende drankje ter wereld, dat 8000 jaar geleden in Babylonië al uit gerst werd gebrouwen.

Brand blussen in 1900

De meerijdende brandweerkoets toont hoe er ruim honderd jaar geleden werd gewerkt bij bluswerkzaamheden. De koetsier moest mennen, de paarden verzorgen, deze op een verantwoorde manier naar de vlammen leiden, de stoomspuit of schuimblusser onderhouden en tegelijkertijd blussen. In het publiek werd iemand aangewezen om de paarden vast te houden als de koetsier aan het blussen was. Dat klusje was geen straf, want de ‘paardenoppas’ kreeg 3 kwartjes voor zijn bijdrage en stond op het mooiste plekje om de brand te bekijken. Hoewel ruim honderd jaar geleden de eerste auto’s op de markt kwamen, waren koetsen op paardenkracht nog een tijdlang goedkoper dan gemotoriseerde brandweerwagens. Over historische auto´s gesproken: op de Fraeylema Koetsentocht Slochteren zijn 4 à 5 schitterende antieke oldtimers van dichtbij te bewonderen.

Dromen waarmaken

Het bezitten, berijden, mennen en verzorgen van paarden is niet verloren gegaan! Velen dromen van een eigen paard. Op de Fraeylema Koetsentocht komen uiteenlopende paarden- en ponybeauty’s voorbij, die je op de tussenstops van dichtbij kunt bekijken. De zorg voor of het bezit van een paard kost tijd, geld, zelfdiscipline, geduld en is een grote verantwoordelijkheid: de stal moet worden uitgemest, er zijn materialen nodig voor dagelijks onderhoud, weidegang is belangrijk en om een paard gezond te houden is voldoende beweging noodzakelijk. Daarvoor zijn uiteenlopende paardenattributen. Op de website van Harry’s Horse staan voor de ruiter telkens nieuwe en zeer betaalbare zomer- en wintercollecties, veiligheidshelmen volgens de gecertificeerde CE-normering, gevulde poetskisten en voor het paard perfect zittende kwaliteitsdekens, hoofdstellen, zadels, borstels en stalbenodigdheden, die in meer van 40 landen worden gedistribueerd. Het DNA van Harry’s Horse garandeert dat deze groothandel alle nieuwe ontwikkelingen en technieken voor de paardensport op de voet volgt en het vertrouwen van afnemers en consumenten hoog in het vaandel heeft. Als in de winter weidegang niet meer kan, moet het paard toch naar buiten; een goed zittende deken houdt hem warm. Dit jaar geeft Harry’s Horse aan alle deelnemers van de Fraeylema Koetsentocht 36 royaal gevulde poetskisten cadeau en 3 paardendekens aan de winnaars van het mooiste geheel.
Op de locatie waar een paard wordt gehouden, moeten afspraken worden gemaakt. De rijbak moet vlak zijn, regelmatig worden gesleept, mest moet worden verwijderd, de bodem moet soms worden bijgevuld. Ook stalmest moet worden opgehaald en netjes verwerkt. Daarvoor zijn in deze regio goede afspraken te maken met H. Nieboer Transport en Grondwerken, die op paardengebied goed de weg weten, omdat ze zelf paarden aan huis hebben. Ook voor tuinaanleg met onder andere teelaarde, compost, vulzand, metselzand en grind kunt u terugvallen op deze onderneming.

Meer oogstrelende activiteiten op het landgoed

Naast de fraaie collectie rijdende museumstukken, is op de Fraeylemaborg een grote expositie van één van de beste glaskunstenaars van Nederland, Bernard Heesen; deze is te zien in de Orangerie, de hele Borg en in de vijf follies – kleine gebouwtjes in de Engelse landschapsstijl van het 23 ha. grote park van de borg. De overdadig gedecoreerde kunstwerken met hun prachtige vormen zijn een feest van licht en kleur en een prachtige combinatie met de antieke inrichting en de vele schilderijen van de Fraeylemaborg. Veel grote musea in Nederland verzamelen het werk van deze glaskunstenaar. De expositie eindigt op 27 oktober 2019. Bezoekers kopen een all-in ticket voor het koetshuis, de borg en de orangerie en krijgen een sleutel mee van de follies in het park.

Route Fraeylema Koetsentocht 2019

Start manege Schildwolde
• RA Schildwolderdijk over de brug Groenedijk
• LA Ruitenweg, stop bij Dorpshuis “Ruitenvelder”
• LA Fromaweg
• LA Eikenlaan
• RA Beukenlaan
• RA Hoofdweg volgen tot Harkstede
• LA Laan der Kruisheren
• RA Dorpshuisweg
• RA Hoofdweg
• Lunchpauze bij “Scharmerhoeve” vervolgen Hoofdweg
• RA Woudbloemlaan – Veenweg
• RA Fromaweg
• LA Korenmolenweg
• LA Hoofdweg einde bij de Fraeylemaborg